Một chút kể về chuyện nghề…
Tối qua, mình gặp lại một người chị từng học cùng lớp coaching ngày xưa. Hai chị em lại nói chuyện cũ – chuyện học nghề và làm nghề.
Mình vẫn bảo chị ấy: em không nghĩ là mình đã đi được một đoạn dài đến thế với công việc này.
Không có gì ồn ào. Chỉ là từng bước chân, từng buổi sáng thức dậy với công việc này. Làm từng phiên coach, từng chương trình. Lặng lẽ. Cần mẫn. Có lúc rất tỉ mỉ. Có lúc rất bối rối. Có những giai đoạn vật vã lớn lên đến không hiểu mình còn muốn đi tiếp không.
Cái mình học trong lớp – về sự chuyển hóa, về hiện diện, về những năng lực tuyệt vời của người coach – nó đẹp và thơ đến mức, ai học khai vấn rồi cũng sẽ thấy yêu khai vấn ở một khía cạnh nào đấy.
Nhưng bước ra ngoài lớp học, vào thế giới thật của câu chuyện làm nghề này… là một hành trình rất khác.
Hành trình mà mỗi khách hàng lại là một khóa học mới của người coach. Mỗi câu chuyện họ mang đến, lại là một hành trình nội tâm người coach cũng cần đi qua.
Với nghề này, không có con đường rải hoa hồng.
Mình không được ai kể trước cho điều đó. Hồi mới học và làm, thấy thế giới coaching màu hồng vô cùng. Cái gì cũng đẹp. Từng lời thầy cô nói đều đẹp. Từng trải nghiệm chuyển hóa của mình cũng rất đẹp.
Chỉ có khi chính mình dấn thân – đi qua từng phiên coach đồng hành với khách hàng trả phí, đi qua từng giai đoạn trồi sụt của học viên trong tiến trình học và thực hành,– thì mới nhìn thấy mầu sắc thực sự của sự chuyển hóa. Màu sắc thực sự của công việc này.
Và trong những thử thách đó – điều làm mình phải học lại nhiều nhất – là: làm việc với khách hàng thật sự, rất khác với làm việc với bạn học.
Bạn học dễ hiểu ý, dễ lắng nghe, dễ phối hợp.
Khách hàng thì không.
Họ đến từ một nền tảng tư duy khác. Một hệ quy chiếu khác. Một thực tế đầy tổn thương và nhiều mong cầu vào kết quả đồng hành của coach.
Và quan trọng hơn cả – họ trả tiền cho bạn để bạn đồng hành thật sự, không phải để “thực hành khai vấn”.
Tuần trước, mình dạy lớp “Sự nghiệp khai vấn” với chủ đề: Nhận diện tâm lý khách hàng trong hành trình 2–6 tháng.
Buổi hôm đó, chúng mình thảo luận suốt 5 tiếng.
Mình muốn kể lại ở đây vài điều mình chiêm nghiệm được – không phải như một topic cho chủ đề làm nghề, nó là những trải nghiệm, góc nhìn cá nhân mình đã trải qua, và biết đâu, khi bạn cũng đang vật vã để đồng hành cần mẫn với từng khách hàng ngoài kia, bạn có thêm định hướng phù hợp, đấy là niềm vui dành cho mình.
NHẬN DIỆN TÂM LÝ KHÁCH HÀNG TRONG HÀNH TRÌNH 2-6 THÁNG
Khách hàng đổi chủ đề liên tục.
Hôm nay nói chuyện công việc.
Tuần sau nói chuyện con cái.
Tuần kế lại nói chuyện tuổi thơ.
Điều này có thể đến từ tâm lý:
KH chưa thực sự xác định rõ ràng được mong muốn lớn khi đồng hành ở 1 tháng đầu
Giai đoạn đầu tâm lý KH còn bị phân tán
BẠN THỬ ĐỊNH HƯỚNG ĐỒNG HÀNH NÀY NHÉ:
Cần có phiên nhìn lại hành trình của KH
Để tâm trí KH được nhìn rộng ra toàn bộ hành trình
Phần nào tách rời được những cảm xúc, suy nghĩ, vòng lặp về vấn đề hiện tại mà mình đang gặp phải
Đặt “Chủ đề lớn” cho toàn hành trình
Trong phiên 1 hoặc 2, giúp khách hàng đặt một chủ đề chuyển hóa: ví dụ “Hành trình học cách đứng về phía mình”, “Tôi chọn sống thật thay vì làm hài lòng”…
Điều này trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt, để mỗi câu chuyện nhỏ sau này đều quay về sự trưởng thành nội tâm đó.
Khái quát hóa mong muốn qua các phiên
Khách hàng thay đổi mong muốn liên tục.
Ban đầu muốn nghỉ việc.
Sau lại muốn thăng tiến.
Sau nữa lại muốn chuyển ngành.
Tâm lý :
Họ chưa đủ kết nối với một mục tiêu thực sự ở bên trong mình và có sự nhất quán.
BẠN THỬ ĐỊNH HƯỚNG ĐỒNG HÀNH NÀY NHÉ
Làm chậm lại phiên xác định mong muốn :
Từ nhìn lại à Gọi tên vấn đề trong câu chuyện à La bàn à Hình mẫu à Mong muốn
Làm kỹ mong muốn ở các khía cạnh:
Being
Doing
Feeling
Đặt một chủ đề lớn cho toàn bộ hành trình đồng hành
Làm rõ những cột mốc cần đạt được, những điểm check in trong phần mong muốn
Khách hàng lặp lại mô thức cũ.
Tâm lý
Để thay đổi mô thức đã hình thành rất lâu, thì phải giúp KH tạo được những thử nghiệm, trải nghiệm mới, và duy trì lặp lại nhiều lần
Đây là đặc niểm của não bộ thông thường, quen phản ứng theo một cách cũ, lười thay đổi
Biểu hiện:
Dù nhận ra rồi, họ vẫn trì hoãn về hành động
Có nhận thức mới sau phiên là chưa đủ– họ cần trải nghiệm một điều gì mới để thực sự bắt đầu dịch chuyển.
BẠN THỬ ĐỊNH HƯỚNG ĐỒNG HÀNH NÀY NHÉ:
Làm việc với nhu cầu ẩn sau mô thức
“Bạn không thể buông điều gì nếu chưa biết nó đang phục vụ bạn như thế nào.”
Ví dụ: Sự trì hoãn = nhu cầu an toàn.
Làm việc sâu với câu hỏi: “Nếu bạn tiếp tục hành vi này… bạn đang bảo vệ điều gì?”
Thiết kế bài tập -à Thói quen mới à Môi trường mới cho mô thức à Phần thưởng
Sau mỗi phiên: mời khách hàng thử một hành động nhỏ khác với mô thức cũ.
3 cục đá mà mình chia sẻ trong bài viết này, là 3 cục đá to mà người coach cần phải học trong những năm đầu làm nghề. Điều ấy, không chương trình đào tạo khai vấn nào dậy cho chúng mình. Chỉ khi làm thực nghề, đồng hành với khách hàng trả phí thì mới thấy những cục đá đó ngáng đường.
Và mình đã vật vã rất nhiều, vì cảm thấy Khách hàng không đạt được mục tiêu mong muốn như ban đầu, loay hoay để giúp khách hàng thay đổi, có kết quả. Và nó đã bào mòn mình rất nhiều với những khách hàng đầu tiên.
Trải nghiệm của các bạn với khách hàng thế nào, chúng mình cùng chia sẻ để cùng nhau học hỏi nhé.
Coach/Mentor Hà Nguyễn
Google